Giriş:
22.04.2022 tarihinde yürürlüğe giren 7405 Sayılı Spor Kulüpleri Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu’nun getirdiği önemli yeniliklerden birisi de “spor kulüplerinin birleşmesi”nin ve “mal varlığı devri”nin ilk kez bir yasa hükmüyle ve tüm spor kulüplerini kapsayacak şekilde düzenlenmesidir. Zira; 7405 Sayılı Kanun öncesinde spor kulüpleri Dernekler Kanunu’na göre “dernek” olarak kurulabiliyor ve her bir kulüp kendi bağlı bulunduğu federasyonun kural ve düzenlemelerine göre (eğer federasyon düzenlemeleri izin veriyorsa) mal varlığını (bir spor branşını) Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulmuş bir Anonim Şirket’e devretmek suretiyle şirketleşebiliyordu.
Dolayısıyla, 7405 Sayılı Kanun öncesinde kulüplerin birleşmesi veya şirketleşmesi, Dernekler Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri ile ilgili federasyonun talimat ve düzenlemelerine göre gerçekleştirilebiliyordu.
Oysa 7405 Sayılı Kanun kulüplerin birleşmesi ve mal varlığının devri hallerini özel olarak düzenleyerek, bu müesseselerin usul ve esaslarını hüküm altına almış, detaylarını ise “Spor Kulüplerinin Birleşmesi ve Mal Varlığı Devri Yapmalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”te düzenlemiştir.
Bu çerçevede, 7405 Sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesi ile hangi spor dalında faaliyet gösterirse göstersin ve hangi federasyona tescilli olursa olsun tüm kulüpler, birleşme ve mal varlığının devri hususlarında 7405 Sayılı Kanun’a ve ilgili Yönetmeliğe tabi olacak, bu işlemleri anılan Kanun ve Yönetmelik uyarınca yürütecektir.
Kulüplerin mal varlığı devri işlemlerinin detaylarına girmeden önce, şu iki önemli noktanın altını çizmek gerekir:
Ø 7405 Sayılı Kanun münhasıran spor kulüpleri arasındaki birleşmeler ile bir spor kulübünden bir başka spor kulübüne veya spor A.Ş’ye yapılacak devirleri düzenlemiştir. Yönetmeliğin 20. maddesi uyarınca, iki spor A.Ş. arasındaki birleşmeler ile bir spor A.Ş.’den bir başka spor A.Ş.’ye veya spor kulübüne yapılacak malvarlığı devirleri bu kanun kapsamında olmayıp, Borçlar Kanunu ve Kanunu hükümlerine tabidir.
Ø “Kulüplerin Şirketleşmesi”, aslında bir mal varlığı devri işlemidir. Eğer bir spor kulübü faaliyet gösterdiği bir spor dalını bir spor A.Ş.ye devrederse, o spor dalı bu devirden sonraki faaliyetlerine devralan spor A.Ş. bünyesinde devam edecek, dolayısıyla bir anlamda artık “şirketleşmiş” olacaktır. Kulüplerin şirketleşmesi ifadesi, 7405 Sayılı Kanun öncesinde de var olan ama farklı düzenlemelere tabi olan bu durumun, uygulamadaki söyleniş biçimini ifade etmektedir. Faaliyet gösterdiği bir spor dalını bir spor A.Ş.ye devreden bir kulüp, bu anlamda şirketleşmiş olmaktadır, zira o spor dalı faaliyetine artık bir spor A.Ş. bünyesinde devam edecektir.
Spor Kulüplerinin Mal Varlığı Devri:
7405 Sayılı Kanun, 8/5 maddesinde Kulüplerin mal varlığı devrini şu şekilde tanımlamış olup, aynı tanım Yönetmeliğin 10. Maddesinde de yer almaktadır:
“(5) Spor kulüplerinin faaliyet gösterdikleri spor dallarından bir veya birkaçı, aktif ve pasif varlıklarıyla bir bütün olarak, genel kurul üye tam sayısının en az dörtte üçünün katılacağı genel kurul toplantısında, toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyu ile alınacak kararla başka bir spor kulübüne veya spor A.Ş.ne mal varlığını devredebilir. (…)”
Bu tanım çerçevesinde, spor kulüplerinin mal varlığının devrinin temel esaslarını şu şekilde izah etmek mümkündür:
a) Kulüpler faaliyet gösterdikleri spor dallarından yalnızca birini devredebileceği gibi, birden fazla spor dalını ve hatta faaliyet gösterdikleri spor dallarının tamamını bir başka spor kulübüne veya spor A.Ş.’ye devredebilir. Ancak uygulamada mal varlığı devri genelde sadece tek bir spor dalı özelinde yapılmaktadır.
b) Devredilecek spor dalının aktif ve pasifleriyle bir bütün olarak devri zorunludur. Spor dalının aktif ve pasifiyle bir bütün olarak devredilmesi, 7405 Sayılı Kanun öncesinde, ilgili federasyonların düzenlemelerine tabi olarak yapılan devirlerde (şirketleşmelerde) de hep zorunluydu. 7405 Sayılı Kanun bu zorunluluğu yasa metni olarak aynen korumuştur. “Aktif ve pasifleri ile bir bütün olarak” ifadesinden anlaşılması gereken, o spor dalının tüm kademe ve yaş gruplarındaki takımlarının, bu takımların sporcularının, teknik ekibinin, yarışma haklarının, alacaklarının ve borçlarının bir bütün olarak devredilmesidir. Dolayısıyla, yapılacak olan mal varlığı devri işleminde o spor dalına ait alacakların veya o spor dalının altyapı takımlarının bu devir kapsamı dışında bırakılması hukuken mümkün değildir.
c) Mal varlığı devrinin tescili için yasada bazı usul kuralları ve yasal prosedürler öngörülmüştür. Bunlara aykırı olarak yapılacak bir devir işlemi Bakanlıkça tescil edilmeyecektir. Mal varlığı devri için Yasa ve Yönetmelikte öngörülen devir usulü aşağıda ayrıntılı olacak ele alınacaktır.
Şirketleşme (Mal Varlığı Devri) Aşamaları:
7405 Sayılı Kanun ve Yönetmelik uyarınca, spor kulüplerinin mal varlığı devri işlemi üç aşamalı bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır.
1) Öncelikle, mal varlığını devreden Bakanlık nezdinde tescilli bir spor kulübü ile, mal varlığını devralan yine Bakanlık nezdinde tescilli spor kulübü veya spor A.Ş. olmalıdır.
2) Spor Kulübü’nün faaliyet gösterdiği bir spor dalı, Kanun ve Yönetmelikte belirtilen usullere çerçevesinde bir başka spor kulübüne veya spor A.Ş.’ye devredilmeli ve bu devir Bakanlık nezdinde tescil ettirilmelidir.
3) Bakanlık tarafından tescil edilen mal varlığı devir işlemi ilgili spor federasyonu nezdinde de tescil ettirilmelidir.
Devir işleminin tarafları:
7405 Sayılı Kanun uyarınca kulüpler ya “Spor Kulübü” ya da “Spor A.Ş.” olarak kurulabilir tescil edilebilir. Devir işleminin tarafları da ancak usulüne uygun olarak kurulmuş ve tescil edilmiş bir spor kulübü veya Spor A.Ş. olabilir. Bakanlıkça spor kulübü veya spor A.Ş. olarak tescil edilmemiş tüzel kişiler, mal varlığı devri işleminin tarafı olamazlar.
7405 Sayılı Kanun’da Spor Kulübü şu şekilde tanımlanır:
“Bakanlık ve spor federasyonlarının faaliyetlerine katılmak amacıyla Bakanlığa tescilini yaptıran özel hukuk tüzel kişileri”
7405 Sayılı Kanun’da Spor A.Ş. şu şekilde tanımlanır:
“Bir spor kulübünün bağlı ortaklığı veya iştiraki olarak ya da spor kulübünden bağımsız şekilde 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulan ve spor faaliyetinde bulunmak amacıyla Bakanlığa tescilini yaptıran A.Ş.”
Her iki tanımda da ortak olan nokta, “bakanlığa tescil” işlemidir.
Yukarıda da değinildiği üzere, 7405 Sayılı Kanun ve Yönetmelik uyarınca, mal varlığı devrini sadece “spor kulüpleri” yapabilir. Spor A.Ş.’ler tarafından yapılacak mal varlığı devri ve birleşme işlemleri, 7405 Sayılı Kanun’a değil, TBK ve TTK hükümlerine tabidir.
Dolayısıyla, mal varlığı devri işleminde devreden taraf sadece usulüne uygun şekilde Bakanlıkça tescil edilmiş bir “spor kulübü” olabilir.
Mal varlığı devri işleminde devralan taraf, spor kulübü de olabilir, spor A.Ş. de olabilir; ancak mutlaka bakanlık nezdinde spor kulübü veya spor A.Ş. olarak tescil edilmiş olması zorunludur.
Devreden Spor Kulübünün Yapması Gereken İşlemler:
Bünyesinde bulunan bir veya birden fazla spor dalını bir Spor A.Ş.’ye devretmek suretiyle şirketleşmek isteyen bir spor kulübü, devir işlemini tescil için Bakanlığa başvuru yapmadan önce şu aşamaları tamamlamış olmalıdır:
a) Spor Kulübü Yönetim Kurulu, devir işlemi için usulüne uygun bir şekilde karar almalıdır. Bu kararda:
- Hangi spor dalının ve/veya dallarının devredileceği,
- İlgili spor dalının (veya dallarının) hangi Spor kulübüne veya spor A.Ş.’ye devredileceği
- İlgili spor dalının tüm aktif ve pasifleriyle bir bütün olarak devredileceği
hususları mutlaka yer almalıdır.
b) Bünyesindeki spor dalını devredecek spor kulübü ile, devralacak spor kulübü veya spor A.Ş. arasında yazılı olarak bir “devir sözleşmesi” hazırlanmalı ve kulüp yetkililerince imzalanmalıdır. Bu devir sözleşmesinde özellikle:
· Hangi spor dalı/dallarının devredileceği,
· Devrin tüm ayrıntıları,
· Devrin mali koşulları (varsa devir bedeli ve ödeme şartları)
· Spor dalı/dallarının tüm aktif ve pasifleriyle bir bütün olarak devredileceği
hususları mutlaka yer almalıdır.
c) Devir sözleşmesi imzalandıktan sonra, devredecek spor kulübü üyelerinin en az dörtte üçünün temsil edileceği bir genel kurul yapılmalı ve bu genel kurulda toplantıya katılanların salt çoğunluğunun olumlu oyu ile şu iki karar alınmalıdır:
ü İlgili spor dalının/dallarının aktif ve pasif varlıklarıyla bir bütün olarak devralan spor kulübü/spor A.Ş.ye devri ile devralan spor kulübünün/spor A.Ş.’nin devir kararının tescilinden önce doğmuş veya borçları doğuran sebepler tescil tarihinden önce oluşmuş bulunmak kaydıyla müteselsil olarak kulüp borçlarından sorumlu olduğu,
ü Devralan spor kulübü/spor A.Ş. ile imzalanan devir sözleşmesi onaylandığı,
Çok Önemli Not: Önce, devreden spor kulübü ile devralan spor kulübü/spor A.Ş. arasındaki devir sözleşmesi imzalanmalı, bu sözleşme imzalandıktan sonra genel kurul yapılmalıdır. Genel kurul yapılıp, yönetim kuruluna belirli bir bedel üzerinden istediği bir spor kulübü/spor A.Ş. ile devir sözleşmesi yapma yetkisi verilmesi 7405 Sayılı Kanun uyarınca yeterli değildir, zira kanun imzalanan sözleşmenin genel kurulda onaylanması şartını aramaktadır. Özellikle futbol özelinde 7405 Sayılı yasa öncesi dönemdeki uygulama; genel kurulca yönetim kuruluna en geniş şekilde yetki verilmesi ve akabinde bu yetkiye dayanarak devir sözleşmesi yapılması yönünde idi. Ancak 7405 Sayılı Kanun ile bu imkan ortadan kalkmıştır. Artık önce devir sözleşmesi imzalanmalı, akabinde imzalanan bu devir sözleşmesi genel kurulca tasdik edilmeli ve devre ilişkin de ayrıca karar alınmalıdır.
Devralan Spor A.Ş.’nin veya spor kulübünün Yapması Gereken İşlemler:
Bir Spor Kulübü’nün bünyesinde bulunan bir veya birden fazla spor dalını devralmak isteyen bir Spor A.Ş./spor kulübü, devir işlemini tescil için Bakanlığa sunmadan önce şu aşamaları tamamlamış olmalıdır:
a) Öncelikle; devralacak spor A.Ş.nin/spor kulübünün faaliyet alanları arasında o spor dalında faaliyette bulunma hak ve yetkisinin bulunması zorunludur. Eğer şirket ana sözleşmesinde veya kulüp tüzüğünde bu hak ve yetki var ise, bu hususta devir öncesi bir şey yapılması gerekmez; ancak örneğin bir kulübün futbol şubesini devralma niyetinde olan bir spor A.Ş.’nin ya da spor kulübünün faaliyet alanları arasında “futbol faaliyetinde bulunma” yok ise, o halde devir işlemi öncesi mutlaka esas sözleşme tadili/tüzük tadili yapmalı ve futbol faaliyetinde bulunma hak ve yetkisini esas sözleşmesine/tüzüğüne ekletmelidir.
b) Spor A.Ş. yönetim kurulu/spor kulübü yönetim kurulu, devir işlemi için usulüne uygun bir şekilde karar almalıdır. Bu kararda:
- Hangi spor kulübünden, hangi spor dalının ve/veya dallarının devralınacağı,
- (varsa) ödenecek devir bedeli
- İlgili spor dalının tüm aktif ve pasifleriyle bir bütün olarak devralınacağı
hususları mutlaka yer almalıdır.
c) Spor dalını devralacağı spor kulübü ile arasında yazılı olarak bir “devir sözleşmesi” hazırlanmalı ve yetkililerce imzalanmalıdır.
d) Devir sözleşmesi imzalandıktan sonra, devralacak spor A.Ş.nin sermayesinin en az dörtte üçünün temsil edileceği bir genel kurul yapılmalı ve bu genel kurulda toplantıya katılan pay sahiplerinin veya temsilcilerinin sahip oldukları sermayenin salt çoğunluğunun olumlu oyu ile şu iki karar alınmalıdır (devralan bir spor kulübü ise toplantı ve karar nisabı devreden spor kulüpleri ile aynıdır):
i) İlgili spor dalının/dallarının aktif ve pasif varlıklarıyla bir bütün olarak devralan spor kulübünden devralınması ile devir kararının tescilinden önce doğmuş veya borçları doğuran sebepler tescil tarihinden önce oluşmuş bulunmak kaydıyla müteselsil olarak kulüp borçlarından sorumlu olduğu,
ii) Devralan spor kulübü veya spor A.Ş. ile imzalanan devir sözleşmesi onaylandığı,
Çok Önemli Not: Genel kurulun devir sözleşmesi imzalandıktan sonra yapılmasına ilişkin yukarıdaki notta yazan açıklamalar burası için de aynen geçerlidir.
Gençlik ve Spor Bakanlığı Nezdinde devrin tescili:
Kulüplerin şirketleşmesi sürecinin en önemli ve zorunlu aşaması, malvarlığı devir işleminin Bakanlık nezdinde de tescil edilmiş olmasıdır. Bakanlıkça tescil edilmemiş olan bir devir işlemi, hiçbir spor federasyonu tarafından tescil ve tasdik edilemeyecektir.
Devir işleminin tarafları olan spor kulübü ve/veya spor A.Ş., yukarıda belirtilen aşamaları tamamladıktan sonra, aşağıdaki belgeleri sunmak suretiyle devir işleminin tescilini bakanlıktan talep edecektir:
a) Mal varlığının devri talebine ilişkin başvuru dilekçesi.
Bu dilekçe hem devreden spor kulübü hem de devralan spor kulübü veya spor A.Ş. tarafından imzalanacak olup, imzalayan kişilerin temsil yetkisini gösterir belgenin (imza sirküleri) dilekçeye eklenmesi gerekir.
b) Mal varlığının devrine ilişkin yönetim kurulu kararı.
Hem devredecek spor kulübü hem de devralacak spor kulübü/spor A.Ş., devir işlemine ilişkin almış oldukları tasdikli yönetim kurulu kararlarını sunacaktır.
c) Taraflar arasında imzalanan mal varlığının devri sözleşmesi.
d) Genel Kurul kararları
Hem devreden Spor Kulübü hem de devralan Spor A.Ş./spor kulübü, devir sözleşmesinin ve devir işleminin onaylandığına dair usulüne uygun olarak alınmış genel kurul kararlarını sunacaktır.
e) Spor kulübünün aktif ve pasiflerinin yer aldığı son bilançosu.
Devreden Spor Kulübü tarafından sunulacaktır.
f) Devralınan spor dallarında faaliyette bulunma hak ve yetkisinin yer aldığı şirket esas sözleşmesi/kulüp tüzüğü
Devralan Spor A.Ş./spor kulübü tarafından sunulacaktır.
g) Şirket pay defterinin noter onaylı sureti.
Devralan Spor A.Ş. tarafından sunulacaktır.
h) Ticaret sicil tasdiknamesi.
Devralan Spor A.Ş. tarafından sunulacaktır.
i) Mal varlığının devri raporu.
Mal Varlığı devri Raporu, mal varlığı devrinin tarafı olan spor kulüpleri ve spor A.Ş.’lerin yönetim organları tarafından ayrı ayrı veya birlikte hazırlanabilir. Uygulama kolaylığı açısından tek rapor hazırlanması daha yerinde ve pratik olmaktadır.
Bu raporda, mal varlığı devrinin amacı, sonuçları, devir sözleşmesinin hukuki ve ekonomik yönleri açıklanır ve devir sonrası tahmini bilançolara yer verilir.
Mal Varlığı Devri (Şirketleşme) Zamanı:
7405 Sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce, bir spor kulübünün mal varlığı devri işlemini ne zaman yapabileceği hususunda hiçbir yasal düzenleme olmadığı için, kulüpler bu tür devir işlemlerini bağlı oldukları federasyonların kurallarına tabi olmak kaydıyla diledikleri zaman yapabiliyordu.
Ancak 7405 Sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesi ile kulüplerin mal varlığı devri işlemleri ancak belirli zamanlarda yapılabilmektedir.
7405 Sayılı Kanun’un 8/7 ve Yönetmeliğin 16/4 maddesi uyarınca mal varlığının devri işlemleri, devre konu spor dallarının bünyesinde yer aldığı spor federasyonu tarafından belirlenen sezonun sona ererek tescil edildiği tarihten yeni sezon başlangıcına kadar yapılabilir.
Dolayısıyla devir işlemi, devre konu her bir spor dalı özelinde ayrı ayrı belirlenecek (her spor federasyonunun sezon bitiş ve başlama tarihleri farklı olabilir) ve prensip olarak liglerin/müsabakaların oynanmadığı “ölü sezonda” gerçekleştirilecektir.
Buna ek olarak, Yönetmeliğin 18/5 maddesinde, devir işlemi için yapılacak başvuruların da ilgili spor dallarının bünyesinde yer aldığı spor federasyonu tarafından yeni sezon müsabaka programının belirlendiği tarihten en geç on beş gün öncesine kadar yapılması zorunludur. Bu oldukça kritik bir hükümdür. Zira her federasyon, kendi lig, turnuva ve yarışma programı çerçevesinde, bir sonraki sezonun müsabaka programını (lig fikstürünü) farklı zamanlarda ve liglerin başlamasından da yaklaşık olarak en az bir ay önce açıklamaktadır.
Örneğin, futbolda 2026/2027 Sezonunda Süper Lig 14.08.2026 tarihinde başlayacak olup, Türkiye Futbol Federasyonu Süper Lig müsabaka programını (fikstür) 09.07.2026 tarihinde belirlemiştir.
Aynı şekilde, basketbolda 2026/2027 Sezonunda Süper Lig 26.09.2026 tarihinde başlayacak olup, Türkiye Basketbol Federasyonu Süper Lig müsabaka programını (fikstür) 06.08.2026 tarihinde belirlemiştir.
Bu çerçevede futbol branşında mal varlığı devri yapmak isteyen kulüpler 09.07.2026, basketbol branşında mal varlığı devri yapmak isteyen kulüpler ise 06.08.2026 tarihlerinden en az 15 gün önce devir işleminin tescili için Bakanlığa başvuru yapmış olmak zorundadır.
Dolayısıyla; eğer bir devir işlemi yapılacaksa, mutlaka ilgili federasyonun yeni sezonun müsabaka programını (fikstür) ilan etme takvimi takip edilmeli, bu tarihten en az 15 gün önce devir için Bakanlığa başvuru yapılmış olmalıdır. Bu süre geçtikten sonra yapılacak başvurular, ligler henüz başlamamış olsa dahi reddedilecektir.
Kulüp mal varlığı devri işlemleri yapılırken, anılan maddelerde belirtilen zaman dilimleri içinde yapılmasına özen gösterilmelidir, zira bu husus Yönetmeliğin 13/c maddesi uyarınca Bakanlıkça devir işlemine onay için inceleme konusu yapılan ve süreye uyulamaması halinde de başvurunun reddi sonucunu doğuran hususlardandır.
Bakanlık İncelemesi:
Devreden kulüp ve devralan spor A.Ş./spor kulübü tarafından usulüne uygun olarak yapılan başvurular Yönetmeliğin 13. Maddesi uyarınca Bakanlıkça 10 gün içinde incelenir.
Bakanlık incelemesini, kanun ile yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgelerin sunulmuş olup olmadığı ve yine kanun ve yönetmelikte belirtilen usullere uyulup uyulmadığı üzerinden yapar. Bununla beraber, bakanlığın incelediği bir diğer husus da mal varlığı devrinin sportif rekabeti engelleyecek şekilde yarışma hakkının devri sonucunu doğurup doğurmadığı yönündedir. Bu spor federasyonları tarafından da üzerinde hassasiyetle durulan bir husustur. Tescili talep edilen devir işlemi, eğer bir yarışma hakkının (bir kulübün bir ligde veya bir kategoride yer alma hakkı) diğer takımlarla olan sportif rekabeti engelleyecek bir şekilde devri sonucunu doğuruyor ise, bakanlık bu devir işlemine izin vermeme hakkına sahiptir.
Bu incelemede bir eksiklik bulunması halinde bunların giderilmesi veya tamamlanması için başvuru sahibine yazılı olarak 5 gün süre verilir. Bu sürede aykırılık giderilmez veya eksiklik tamamlanmazsa başvuru Bakanlık tarafından reddedilir.
Başvuru veya eklerinde mevzuata aykırılık veya eksiklik bulunmaz ya da bu aykırılık veya eksiklik süresinde giderilmiş bulunursa mal varlığının devri başvurusu kabul edilerek Bakanlıkça ilgisine göre spor kulüpleri veya spor anonim şirketleri sicilinde tescil edilir.
Mal Varlığının Devrinin Sonuçları:
Mal varlığının devri, devir işleminin Bakanlık tarafından tescili ile geçerlilik kazanır ve devrolunan spor dalının tescil anındaki bütün aktif ve pasifi kendiliğinden devralan spor kulübüne/spor A.Ş.’ye geçer.
Devrin doğal sonucu olarak, devralan spor kulübü/spor A.Ş. devreden spor kulübü ile birlikte; devir kararının tescilinden önce doğmuş veya borçları doğuran sebepler tescil tarihinden önce oluşmuş bulunmak kaydıyla borçlardan müteselsil olarak sorumludur. Borçlardan sorumluluk yasa hükmü gereği doğduğu için taraflar arasındaki sözleşme ile bu sorumluluğun bertaraf edilmesi ve/veya kısıtlanması mümkün değildir; bu sorumluluğu bertaraf eden ve/veya kısıtlayan devir sözleşmeleri yasaya aykırı olacağından, bu halde devir işlemi Bakanlıkça tescil edilmeyecektir.
Mal varlığının devriyle, devreden spor kulübünün ilgili spor dalındaki faaliyeti ve yarışma hakları sona erecektir. Devrettiği spor dalı üzerinde artık bir hak ve yetkisi bulunmayacağı için, ilgili spor federasyonu özelinde de devreden spor kulübü ile spor federasyonunun bağlantısı ve ilgisi kesilmiş olacaktır. Bununla beraber, Yönetmeliğin 14/5 maddesi uyarınca spor dalını devreden spor kulübü, aynı spor dalında en alt kademesinden başlamak üzere yeniden faaliyete başlayabilir.
Devralan spor kulübü/spor A.Ş., devraldığı spor dalında faaliyette bulunabilmek, resmi müsabaka, lig ve turnuvalara katılabilmek ve dahası ilgili federasyon nezdinde tanınarak kaydolabilmek için, Bakanlıkça tescil edilen devir işlemini ilgili federasyon nezdinde de tescil ettirmek zorundadır. Aksi halde o spor dalı özelinde resmi lig ve müsabakalara katılması mümkün olmayacaktır.
İlgili Federasyon Nezdinde devrin tescili:
Devir bakanlık tarafından tescil edildikten sonra, bu husus ilgili federasyona bildirilir ve o federasyon da devralan spor kulübü/spor A.Ş.’yi kendi mevzuatı uyarınca kendi nezdinde tescil eder. Devir işlemi her bir federasyon tarafından ayrı olarak ve o federasyonun talimat ve düzenlemelerine tabi olacak şekilde yürütülmektedir. O nedenle, devir işlemini tamamlayan spor kulübü/spor A.Ş., hangi spor dalını devir almış ise o spor dalının federasyonunun talimat ve düzenlemelerini incelemeli ve bu düzenlemeler çerçevesinde tescil başvurusu yapmalıdır.
Mal varlığının devri işlemlerinin daha sıklıkla yapıldığı futbol dalında tescil işlemleri Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) nezdinde aşağıdaki kural ve düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirilmektedir:
Türkiye Futbol Federasyonu nezdinde mal varlığı devrinin tescili:
Futbol branşında faaliyet gösterecek kulüplerin mal varlığı devir işlemlerinin TFF nezdinde tescili, TFF’nin “Kulüplerinin Futbol Dalında Tescili Talimatı”nda düzenlenmiştir.
Futbol branşı özelinde mal varlığı devri, uygulamada çok büyük oranda bir spor kulübünün futbol şubesini bir spor A.Ş.’ye devretmesi, yani futbol uygulamasındaki tabiri ile “şirketleşme” şeklinde görülmektedir. Bir spor kulübünün futbol şubesini bir başka spor kulübüne devretmesi, futbolda nadir görülen bir uygulamadır.
Bu nedenledir ki, Talimatın mal varlığının devrini düzenleyen III. Kısmının başlığı “Kulüplerin Şirketleşmesi, Birleşmesi ve Mal Varlığının Devri” olarak düzenlenmiştir.
Talimat, mal varlığının devri işleminin tesciline ilişkin özel hükümleri düzenlemeden önce, 11. maddesiyle hem kulüplerin birleşmesi ve hem de mal varlığı devrine ilişkin, futbol dünyası özelinde bazı temel prensipler düzenlemiştir:
· Bunların en önemlisi Kulüplerin, FIFA ve UEFA’nın sportif dürüstlük ilkeleri ile sportif başarı kriterine aykırı olacak veya sportif rekabeti engelleyecek şekilde yarışma hakkının devri sonucunu doğuracak şekilde şirketleşmelerinin yasak olmasıdır.
· Aynı şekilde devrolunan kulübe ait sportif tarihçe ve sportif başarı, FIFA ve UEFA’nın sportif başarı kriterine aykırı olmaması ve sportif rekabeti engelleyecek şekilde yarışma hakkının devri sonucunu doğurmaması şartıyla, şirketleşme, halinde devralan kulübe geçmiş sayılır.
· Çok önemli bir düzenleme olarak; devralan kulüpler, lige katılımda veya tescil edilen isminde devrolunan kulüp izlenimini verecek herhangi bir değişiklik yapamaz. Bu özellikle borçları yüzünden transfer yasağı almış ve borçlarını ödeyemez hale geldiği için de alt liglere düşerek kapanma tehlikesi ile karşı karşıya kalan kulüplerin, “mal varlığı devri” görünümü altında mevcut borçlarından kurtulup transfer yasağını bertaraf ederek, aynı isim ve aynı yapı ile lige devam edebilmelerini engelleme amacıyla yapılmış bir düzenlemedir.
· Devralan spor A.Ş./Spor kulübünün devreden kulübün borçlarından müteselsil olarak sorumlu olacağı hususu bu hükümde de yer almaktadır.
Bu genel düzenlemelerden sonra, Talimatın “Futbol Şubesinin Şirketleşmesi ve Devri” alt başlıklı 12. Maddesi, devrin usulünü düzenlemiştir. Buna göre;
Bir kulübün futbol şubesinin bir başka spor A.Ş.’ye veya spor kulübüne devrinin TFF nezdinde tescil edilebilmesi için, “ilgili başvurunun 7405 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca Bakanlık nezdinde tescil edildiğine dair onay yazısı”nın sunulmasını zorunludur. Bu düzenleme Talimatın hem 11/6 hem de 12/1 maddelerinde açıkça yer almaktadır. Yasanın da getirdiği bir hüküm olan bu zorunluluk uyarınca, futbol şubesini devretmek isteyen bir kulüp, öncelikle bu devir işlemini bakanlık nezdinde tescil ettirmek ve bu işlemin tescil ettirildiğine dair onay yazısını TFF’ye sunmak zorundadır.
Devir işleminin TFF nezdinde tescili için, bakanlık onay yazısı ile beraber TFF’ye sunulması zorunlu olan belgeler, Talimatta devreden kulüp ile devralan kulüp bakımından ayrı ayrı düzenlenmiştir.
Devreden Kulüpçe sunulması zorunlu belgeler:
a) Devredilen futbol şubesinin aktif ve pasif varlıklarıyla bir bütün olarak devrine, devralan spor kulübünün veya spor A.Ş.nin devreden spor kulübü ile birlikte devir kararının tescilinden önce doğmuş veya borçları doğuran sebepler tescil tarihinden önce oluşmuş bulunmak kaydıyla müteselsil olarak borçlardan sorumlu olduğuna ve mal varlığının devri sözleşmesinin onaylandığına ilişkin genel kurul kararı,
b) Devreden kulübün alacak ve borç durumunu gösterir son bilânçosu,
c) Taraflar arasında imzalanan devir sözleşmesi
d) TFF tarafından gerekli görülecek diğer belgeler
Devralan Kulüpçe sunulması zorunlu belgeler:
a) Başvuru dilekçesi,
b) Kulübün 7405 sayılı Kanun uyarınca Bakanlık nezdinde tescil edildiğine dair belge,
c) İçerisinde futbolla ilgili her türlü faaliyette bulunma hak ve yetkisini içeren tüzüğü/esas
sözleşmesi,
ç) Spor anonim şirketleri için pay defterinin noterden onaylı sureti,
d) Kulübe ait imza sirküleri,
e) TFF’ye hitaben noterden tanzim olunacak taahhütname (Taahhütname metni Talimat ekinde yer almaktadır.)
f) Devredilen spor dallarının aktif ve pasif varlıklarıyla bir bütün olarak devrine, devralan kulübün devreden kulüp ile birlikte devir kararının tescilinden önce doğmuş veya borçları doğuran sebepler tescil tarihinden önce oluşmuş bulunmak kaydıyla müteselsil olarak bu borçlardan sorumlu olduğuna ve mal varlığının devri sözleşmesinin onaylandığına ilişkin genel kurul kararı,
g) Devralan kulübün alacak ve borç durumunu gösterir son bilânçosu,
ğ) TFF tarafından gerekli görülecek diğer belgeler.
Görüleceği üzere, gerek devreden ve gerekse devralan Kulüpçe devrin tescili için TFF’ye sunulması gereken belgeler, zaten devrin Bakanlık nezdinde tescili için de zorunlu olan ve öncesinde zaten Bakanlığa sunulmak üzere hazır edilmiş belgelerdir. Dolayısıyla, devri bakanlıkça tescil edilen kulüpler, TFF’ye bu devrin tescili için başvururken aslında yeni bir belge hazırlamayacak, daha önce Bakanlığa sunulmuş olanları ayrıca TFF’ye de sunacaktır.
Anılan belgelerin sunulmasıyla TFF de futbol branşı özelinde yapılan devir işlemini tescil eder. Böylece devralan spor kulübü/spor A.Ş. futbol branşında TFF nezdindeki tescili de gerçekleştirmiş olur ve mal varlığı devri işlemi tamamlanır.
Av. Levent Polat
